Wat kan de longarts betekenen?

Moeilijk behandelbaar of ernstig astma?

De meeste patiënten met astma reageren goed op behandeling volgens de standaardmedicatie. Een kleine groep patiënten blijft astmaklachten houden, ondanks hoge doseringen van de standaard astmamedicatie, controle bij de longarts en behandeling van bijkomende ziekten. Deze patiënten hebben een ernstige vorm van astma.¹

Checklist

Patiënten met moeilijk behandelbaar astma worden door de longarts volgens een checklist geanalyseerd om de diagnose ernstig astma te kunnen stellen:

• Heeft de patiënt hoge dosis inhalatiecorticosteroïden gecombineerd met LABA’s en/of prednisolon voorgeschreven gekregen?
• Heeft de patiënt moeilijk behandelbaar astma: onvoldoende astma controle (ACQ 7 >1,5) en/of ≥ 2x /jaar een astma-aanval?
• Is de diagnose astma juist?
• Is er sprake van goede inhalatietechniek, adequate educatie en begrip over astma en zelfmanagement?
• Is er sprake van therapietrouw?
• Is expositie aan relevante allergenen of andere prikkelende en toxische stoffen thuis, op school of op het werk maximaal gereduceerd?
• Is medicatie, die bronchoconstrictie of hoest kan veroorzaken, voor zover mogelijk, gestaakt?
• Is co-morbiditeit optimaal behandeld?

Is de patiënt vervolgens gedurende 6 maanden intensief begeleid en geoptimaliseerd door dezelfde longarts i.s.m. longverpleegkundige /verpleegkundig specialist/physian assistant en blijft het astma onvoldoende onder controle dan kan de diagnose ernstig astma worden gesteld.¹

Aanvullende behandelingen

De longarts kan naast aanpassingen in de inhalatiemedicatie ook aanvullende behandelingen toepassen, waaronder biologicals, fysiotherapie, longrevalidatie of bronchiale thermoplastiek.Biologicals worden toegepast bij ongecontroleerd ernstig astma en subcutaan of via een infuus toegediend. Voorbeelden van deze medicijnen zijn:

• Omalizumab (sc) elke 2 of 4 weken
• Mepolizumab (sc) elke 4 weken
• Benralizumab (sc) de eerste drie prikken elke 4 weken, daarna elke 8 weken
• Reslizumab (iv) elke 4 weken
• Dupilumab (sc) elke 2 weken
• Tezepelumab (sc) elke 4 weken

Systemische corticosteroïden worden alleen nog gegeven aan patiënten met ernstig astma met een type 2-inflammatiepatroon, bij wie het astma ongecontroleerd blijft ondanks een behandeling met biologicals (of als behandeling met biologicals niet mogelijk is). Dit gebeurt bij voorkeur na indicatiestelling in een kennis- of behandelcentrum voor ernstig astma.¹