Zowel patiënten als zorgverleners overschatten astmacontrole vaak 

Patiënten zien astmacontrole vaak als voorkómen van verslechtering. Symptomen van slechte controle worden vaak gezien als onderdeel van het leven met astma1. Daarbij overschatten de meeste patiënten hun astmacontrole2,3 en artsen overschatten de astmacontrole van hun patiënten.4

Patiënt-perceptie van astmacontrole vergeleken met hun ACT score3
ACT Score

Hoe herkent u ongecontroleerd astma en wat betekent dit voor uw patiënt? 

Ongecontroleerd astma verwijst naar een situatie waarin astmasymptomen niet goed onder controle zijn, ondanks het gebruik van voorgeschreven astmamedicatie. Veel voorkomende symptomen zijn aanhoudende benauwdheid, hoesten, en piepende ademhaling, die de dagelijkse activiteiten van de patiënt kunnen beïnvloeden. 5


Patiënten met ongecontroleerd astma ervaren vaak meer dan twee exacerbaties (longaanvallen) per jaar, ondanks het gebruik van hoge doses inhalatiecorticosteroïden (ICS) en langwerkende bèta-agonisten (LABA).5 Ongecontroleerd astma kan leiden tot een hogere ziektelast, verminderde levenskwaliteit en een verhoogd risico op ernstige complicaties.

Het is belangrijk om bij ieder consult onderscheid te maken tussen goede en onvoldoende astmacontrole. Gebruik hiervoor een astmacontrole vragenlijst: ACQ6 (afwijkend bij score ≥ 0,75) of ACT (afwijkend bij score < 20).6

De belangrijkste kenmerken van ongecontroleerd astma zijn:6,7

  1. Frequentie van astmasymptomen: Regelmatige en ernstige symptomen, zelfs bij gebruik van onderhoudsmedicatie.
  2. Beperkingen in dagelijkse activiteiten: Moeilijkheden bij het uitvoeren van normale activiteiten, zoals sporten of zelfs lopen.
  3. Verhoogde noodzaak voor noodmedicatie: Regelmatig gebruik van een kortwerkende luchtwegverwijder (>2 per week) en prednison (≥2 per jaar) om acute symptomen te verlichten.
  4. Nachtelijke klachten: Vaak wakker worden door astmasymptomen.
  5. Verminderde longfunctie: Meetbare vermindering van de longfunctie bij testen, ondanks behandeling.

Waarom ongecontroleerd astma voorkómen? 

Het voorkómen van ongecontroleerd astma is van groot belang omdat het de levenskwaliteit van patiënten sterk kan beïnvloeden. Ongecontroleerd astma leidt vaak tot frequente en ernstige symptomen zoals kortademigheid, piepende ademhaling en vermoeidheid, wat dagelijkse activiteiten verstoort. Bovendien verhoogt het de kans op levensbedreigende longaanvallen en ziekenhuisopnames en bestaan er gezondheidsrisico’s in de toekomst. In geval van longaanvallen is er vaak een verhoogde noodzaak voor noodmedicatie zoals prednison.7

Prednison gebruik is geassocieerd met ernstige bijwerkingen

In veel gevallen van ongecontroleerd astma is het noodzakelijk om prednison te gebruiken om ernstige longaanvallen te beheersen. Hoewel prednison effectief is in het verminderen van ontstekingen, brengt langdurig gebruik aanzienlijke bijwerkingen met zich mee zoals verhoogd risico op type 2-diabetes, cardiovasculaire ziekten en osteoporose. Door astma goed onder controle te houden met de juiste behandeling, kan het gebruik van prednison worden verminderd of zelfs voorkomen.8-11

Statistieken over gezondheidsrisico’s zoals hypertensie, depressie, diabetes type II, en osteoporose
Referenties
  1. ACT, Asthma Control test
  2. Bidad N, et al. Eur Respir J 2018;51:pii: 1701346.
  3. https://www.prnewswire.com/news-releases/national-survey-of-uncontrolled-asthma-patients-finds-majority-mistakenly-believe-their-asthma-is-under-control-300260564.html
  4. Murphy KR, et al. Allergy Asthma Proc 2012;33:54-64.
  5. Vennera Mdel C, et al. Arch Bronconeumol 2014;50:384-91.
  6. GINA guidelines: https://ginasthma.org/2023-gina-main-report/
  7. NVALT richtlijn Diagnostiek en behandeling van ernstig astma: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/diagnostiek_en_behandeling_van_ernstig_astma/startpagina_-_ernstig_astma.html
  8. Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2021. Available from: http://www.ginasthma.org.
  9. Sweeney J, et al. Thorax 2016;71:339–346.
  10. Hyland ME, Whalley B, Jones RC, et al. A qualitative study of the impact of severe asthma and its treatment showing that treatment  burden is neglected in existing asthma assessment scales. Quality of Life Research. 2015: 24 (3) 631-619.
  11. 2021 Appendix to GINA Report. Global Initiative for Asthma - GINA. https://ginasthma.org/2017-online-appendix-global-strategy-for-asthma- management-and-prevention/. Accessed October 6, 20

NL-17528/Prod.02.2026